De eisen aan moderne melkveebedrijven nemen toe. Stalhygiëne, ammoniakemissies, diergezondheid en duurzame landbouw spelen een steeds grotere rol. Tegelijkertijd zoeken melkveehouders naar oplossingen die praktisch toepasbaar zijn én op de lange termijn economische voordelen bieden.
Een ontwikkeling die daarbij steeds meer aandacht krijgt, is het gebruik van biochar in strooisel- en mestsystemen.
Maar wat kan biochar daadwerkelijk betekenen? Welke wetenschappelijke inzichten zijn er al beschikbaar? En welke kansen biedt dit voor de melkveehouderij?
Om deze vragen beter te begrijpen, spraken wij met Prof. Dr. Daniel Kray, professor aan de Hochschule Offenburg in Duitsland en expert op het gebied van biochar, circulaire landbouw en duurzame energiesystemen.
Biochar wint aan belang binnen de landbouw
Volgens Prof. Kray tonen recente studies uit de pluimvee- en melkveehouderij aan dat het toevoegen van ongeveer 5–10% biochar aan strooisel of mest de luchtkwaliteit in de stal kan verbeteren.
“Biochar kan ammoniak en bepaalde geuren verminderen en tegelijkertijd bijdragen aan een betere stikstofbinding,” aldus Professor Kray.
Vooral de combinatie van vochtmanagement, emissiereductie en mogelijke verbetering van de mestkwaliteit maakt biochar interessant.
In vergelijking met traditionele strooiselmaterialen zoals stro of zaagsel heeft biochar enkele bijzondere eigenschappen:
- hoge porositeit
- groot intern oppervlak
- hoge reactiviteit
- langdurige stabiliteit
Daardoor kan biochar vocht en voedingsstoffen beter opslaan en mogelijk ook een positief effect hebben op de bodemkwaliteit.
Betere luchtkwaliteit en een droger stalklimaat
Een belangrijk voordeel van biochar ligt volgens Kray in de poreuze structuur.
Die helpt om:
- vocht vast te houden
- ammoniak te binden
- de beluchting van het strooisel te verbeteren
Hierdoor kunnen geur- en emissieproblemen worden verminderd.
“Biochar in strooiselsystemen en mestadditieven lijkt veelbelovend voor het verbeteren van de luchtkwaliteit en het verminderen van emissies,” zegt Kray.
Tegelijkertijd benadrukt hij dat nog niet alle effecten volledig onderzocht zijn. Hoewel bepaalde mastitis-veroorzakende bacteriën kunnen afnemen, veranderen ook andere microbiële structuren in het strooisel.
Het onderzoek staat daarom nog relatief aan het begin, vooral als het gaat om langetermijneffecten en optimale recepturen.
Combinatie van vezels, kalk en biochar
Bijzonder interessant wordt het wanneer biochar gecombineerd wordt met andere materialen.
Volgens Kray laten studies zien dat een aandeel van ongeveer 5–10% biochar in combinatie met vezelrijke materialen zoals stro of zaagsel praktisch toepasbaar kan zijn.
Dat kan bijdragen aan:
- beter vochtmanagement
- minder geur
- lagere ammoniakemissies
- verbeterde microbiologische buffering
Ook de combinatie met kalk ziet Kray als interessant, al is daar nog relatief weinig wetenschappelijk onderzoek naar gedaan.
“Echte drievoudige synergieën tussen vezels, kalk en biochar zijn tot nu toe nauwelijks onderzocht,” aldus Professor Kray.
Voor producenten van innovatieve strooiselsystemen opent dit interessante perspectieven voor toekomstige ontwikkelingen op het gebied van stalhygiëne en circulaire landbouw.
De juiste toepassing bepaalt het succes
Zoals bij veel stalproducten hangt de werking sterk af van de praktische toepassing.
Volgens Prof. Dr. Kray zijn vooral de volgende factoren belangrijk:
- juiste dosering
- voldoende vocht
- grondige menging
Als praktisch uitgangspunt noemt hij momenteel een aandeel van ongeveer 5–10% biochar.
Te lage doseringen, verkeerde korrelgroottes of onvoldoende menging zijn volgens hem typische fouten in de praktijk.
De eerste effecten, zoals minder geur of lagere ammoniakvorming, kunnen al binnen de eerste week zichtbaar worden. Veranderingen in het microbiologische evenwicht worden vaak pas na enkele weken zichtbaar.
Daarnaast is het belangrijk om stofvorming te voorkomen.
“Biochar moet voldoende vochtig zijn — idealiter minimaal 20% vocht bevatten — om schadelijke koolstofdeeltjes in de lucht te vermijden,” aldus Kray.
Ook adviseert hij het gebruik van gecertificeerde producten, bijvoorbeeld met een EBC-certificering.
Het tweede leven: meerwaarde voor bodem en kringlooplandbouw
Een groot voordeel van biochar stopt niet in de stal.
Na gebruik kan de met voedingsstoffen verrijkte biochar via de mest op landbouwgrond worden uitgereden.
Volgens de wetenschappelijke literatuur kan dit bijdragen aan:
- koolstofopslag
- verbetering van de bodemstructuur
- hogere waterbuffering
- betere opslag van voedingsstoffen
Daarmee sluit biochar goed aan bij de principes van kringlooplandbouw.
“Dit tweede leven van biochar kan in de toekomst mogelijk ook een rol spelen binnen CO?-certificering en duurzame landbouwsystemen,” zegt Kray.
Nog geen standaardoplossing – maar veel potentie
Hoewel biochar momenteel nog volop in ontwikkeling is binnen de melkveehouderij, ziet Prof. Kray duidelijke groeikansen voor de komende jaren. Naarmate praktijkervaring, onderzoek en productontwikkeling verder toenemen, verwacht hij dat biochar een steeds belangrijkere rol zal gaan spelen binnen duurzame en circulaire stalconcepten.
“Ik verwacht dat steeds meer melkveehouders biochar gaan toepassen en werkbare oplossingen in de praktijk zullen ontwikkelen.”
Volgens Kray ligt de kracht van biochar vooral in de combinatie van emissiereductie, stalklimaat, nutriëntenbehoud en bodemverbetering, thema’s die in de moderne melkveehouderij steeds belangrijker worden.
Praktisch advies voor melkveehouders
Tot slot geeft Prof. Kray een helder en praktisch advies:
Melkveehouders kunnen het beste klein beginnen en ongeveer 5–10% biochar toevoegen aan bestaande strooiselsystemen.
Vooral in combinatie met stro of zaagsel, maar ook in mestkanalen of mestopslag, kan dit interessant zijn.
“Zo kunnen boeren ervaring opdoen zonder hun bestaande werkwijze ingrijpend te veranderen.”
Innovatie met oog op de toekomst
De ontwikkelingen rondom biochar laten zien hoe snel stalhygiëne, emissiereductie, diergezondheid en bodemverbetering steeds sterker met elkaar verbonden raken.
Bij Logispan B.V. geloven we dat innovatieve combinaties van vezels, kalk en biochar een belangrijke rol kunnen gaan spelen binnen de melkveehouderij van de toekomst.
Wilt u meer weten over onze ontwikkelingen rondom biochar en circulaire strooiseloplossingen? Neem gerust contact met ons op of vraag een proeflevering aan en overtuig uzelf direct in de praktijk.
Vrijblijvend • Snelle levering • Direct inzetbaar